|
|
DC&PT - Thời
Sự 2010
Chuyện
"con ông cháu cha": Từ xứ người đến xứ mình
Hà NguyỄn
LTS DC&PT: Đối
với những người cầm đầu chế độ đôc tài toàn trị ở VN thì chuyện từ chức
của ngoại trưởng Nam Hàn vì đã để con gái được tuyển dụng vào bộ Ngoại
giao chẳng đáng quan tâm. Cứ nhìn vào gương của Tổng bí thư Nông Đức Mạnh
thì rõ ngay. Mới đây ông đã để cậu ấm lên làm Bí thư tỉnh ủy Bắc giang để
xếp đặt cho vào Trung ương đảng tại Đại hội 11 sắp tới. Ý muốn của ông đã
được cả Bộ chính trị thông qua và Ban bí thư trung ương thực hiện. Chẳng
những thế trước đây 5 năm khi vụ án tham nhũng tày trời PMU 18 bị đổ bể,
trong đó cả con gái lẫn con rể của Nông Đức Mạnh cũng bị dính líu, nhưng
ông Mạnh vẫn được tái bầu làm người đứng đầu đảng!
Sự
khác nhau giữa chế độ dân chủ đa nguyên ở Nam Hàn và chế độ độc tài toàn
trị ở VN nằm ở chỗ, trong chế độ dân chủ đa nguyên tiếng nói của các
chính đảng đối lập, báo chí và dư luận có vai trò quan trọng ngăn chặn
những sự lạm quyền và lợi dụng địa vị của những người cầm quyền. Trong
khi ấy ở chế độ độc tài toàn trị thì những người cầm đầu chế độ và các
quan lớn tự coi mình đứng trên pháp luật, coi việc của đất nước như
chuyện riêng của mình, mặc dù những người này luôn luôn vỗ ngực „làm đầy tớ nhân dân“ và rao giảng
đạo đức!
·
Xem chuyện ở xứ Hàn,
ngẫm lại chuyện nhân sự ở ta, mới thấy rằng, giữa ta và họ vẫn có khoảng
cách lớn trong ý thức tôn trọng và thực thi pháp luật, chí ít là ở khâu
tổ chức, sử dụng con người
Hàn Quốc: Khi đạo đức là thước đo địa vị chính trị
Từ chuyện xứ Hàn
Ngày 4/9, báo chí trong nước
đăng lại tin Bộ trưởng Ngoại giao và Ngoại thương Hàn Quốc, ông Yu Myung
Hwan xin từ chức do sự giận dữ của người dân nước này về việc con gái ông
Yu được tuyển dụng vào làm việc tại Bộ Ngoại giao và Ngoại thương Hàn
Quốc.
Sở dĩ người dân Hàn Quốc giận
dữ vì trong đợt tuyển dụng đầu tiên, Bộ Ngoại giao nước này đã đánh rớt
tám ứng viên, trong đó có con gái ông Yu, vào vị trí phụ trách lĩnh vực
thương mại tự do. Nhưng sau đó, con gái ông Yu lại được cho một cơ hội
thứ hai từ 10 ngày đến gần một tháng để bổ sung bằng ngoại ngữ. Vì
chứng chỉ ngoại ngữ mà con gái ông Yu nộp lần đầu đã hết hạn nhưng cô vẫn
là 3 trong số ứng viên được lựa chọn.
|
 Ngoại trưởng Hàn Quốc.
|
Ông Yu Myung Hwan cũng chính thức xin lỗi về vụ việc
liên quan tới con gái mình và cho biết con gái ông sẽ rút khỏi vị trí ở
Bộ Ngoại giao và Ngoại thương.
Ngẫm chuyện nước Nam
Câu chuyện này được nhiều
người trong nước quan tâm nó gợi lên nhiều suy nghĩ khác nhau khi người
ta nhìn lại những câu chuyện về cha-con, anh-em...cùng làm việc trong một
bộ, một ngành, một tập đoàn kinh tế...
Cho đến nay, Bộ Nội vụ chưa
thống kê được có bao nhiêu trường hợp cha-con, anh em, vợ chồng...cùng
làm việc trong một cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước nhưng với
những vụ việc cha-con, anh em..cùng làm việc trái pháp luật, bị phát
hiện, xử lý thì nhiều người dân có cơ sở để lo ngại việc lạm dụng quan hệ
gia đình trong việc công sẽ gây ra những thiệt hại cho lợi ích chung.
Cách đây 3 năm, nguyên Thứ
trưởng bộ Thương mại, ông Mai Văn Dâu đã phải ra tòa, bị phạt tù cùng với
con trai của ông là Mai Thanh Hải (làm việc tại vụ Xuất nhập khẩu, cùng
mảng do ông Mai Văn Dâu phụ trách) do có hành vi tham nhũng trong vụ án
chạy quota xuất khẩu hàng dệt may.
Năm 2009, ông Đoàn Văn Kiển,
nguyên chủ tịch hội đồng Quản trị tập đoàn Than-Khoáng sản Việt Nam bị
cảnh cáo về Đảng, cho thôi chức trong đó có nguyên nhân về việc ký quyết
định, giao cho công ty của em trai ông này (Đoàn Duy Thức) khai thác than
trái phép trong khu vực mở của tập đoàn Than-Khoáng sản quản lý.
Mới đây nhất, tháng 7/2010,
ủy ban Kiểm tra Trung ương, trong phần kết luận về sai phạm của ông Phạm
Thanh Bình, nguyên chủ tịch hội đồng quản trị tập đoàn Công nghiệp Tàu
thủy Việt Nam (nay đã bị khởi tố, bắt tạm giam), đã nêu việc ông Phạm
Thanh Bình liên tục bổ nhiệm con trai (Phạm Bình Minh) giữ các chức vụ
quan trọng trong tập đoàn Vinashin, bổ nhiệm em ruột giữ nhiều chức vụ,
đại diện phần vốn nhà nước tại công ty thành viên trái quy định...
|
 Ông Phạm Thanh Bình liên tục bổ nhiệm con trai vào
các chức vụ quan trọng trong Tập đoàn Vinashin.
|
Những ví dụ đó cho thấy, việc
cán bộ, quan chức nơi này, nơi kia lạm dụng quyền thế, bố trí công việc,
sự thăng tiến cho con có động cơ vụ lợi ở ta không còn là cá biệt cho dù,
thực tế, luật Cán bộ, công chức và văn bản hướng dẫn dưới luật cũng đã có
những quy định nhằm hạn chế, ngăn chặn tình trạng này.
Luật Phòng, chống tham nhũng
hiện hành cũng có những quy định như: người đứng đầu, cấp phó của người
đứng đầu cơ quan không được bố trí vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con, anh, chị,
em ruột của mình giữ chức vụ lãnh đạo về tổ chức nhân sự, kế toán - tài
vụ; làm thủ quĩ, thủ kho trong cơ quan, tổ chức hoặc mua bán vật tư, hàng
hóa, giao dịch, ký kết hợp đồng cho cơ quan, tổ chức đó. Hay quy
định,người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, vợ hoặc chồng
của những người đó không được góp vốn vào doanh nghiệp hoạt động trong
phạm vi ngành, nghề mà người đó trực tiếp thực hiện việc quản lý nhà nước.
Như vậy, quy định pháp luật
rằng buộc về mối quan hệ thân thích trong bố trí công việc ở cơ quan nhà
nước, doanh nghiệp ở ta không phải không có. Nhưng có thể vẫn có nhiều
điểm sơ hở, có thể là ở khâu tổ chức thi cử, tuyển dụng cán bộ hoặc thiếu
sự giám sát, kiểm tra nên đâu đó, vẫn xảy ra tình trạng cá nhân lạm dụng
quyền lực, vị trí để bầu bán, bổ nhiệm, bố trí công việc có lợi cho người
thân thích, tạo ra sự mất công bằng trong công tác nhân sự.
Ở trường hợp ông Phạm Thanh
Bình, có thể người ta tin con của ông có năng lực, được đào tạo chuyên
sâu nhưng thăng chức cho con tới 3 lần/năm thì không thể không nói ở đây
có sự lạm dụng. Chắc chắn, không một cán bộ, công chức nào không có dây
mơ, rễ má lại được bổ nhiệm nhanh, ở vào toàn những vị trí đáng mơ ước
với một sinh viên ra trường chưa lâu như vậy.
Điều đáng nguy hiểm là với
những cán bộ, công chức nếu thiếu năng lực chuyên môn, yếu kém về đạo đức
lại cậy quyền, cậy thế của cha, anh, người thân được vào làm việc ở những
vị trí quan trọng trong bộ máy nhà nước thì rất có thể sẽ gây ra những
hành vi phương hại đến lợi ích công: thiếu trách nhiệm với công việc, bê
bối, tham nhũng...
Lãnh đạo một tập đoàn kinh tế
nhà nước tại một hội thảo mới đây nói lên một câu chuyện: nhiều khi thứ
trưởng của bộ tham gia hội đồng quản trị của tập đoàn, với một dự án, một
đề án của tập đoàn mà ông thứ trưởng ấy đã đồng ý, lãnh đạo bộ cũng đồng
ý mà chuyên viên phụ trách không đồng ý là cũng không xong.
Ý của ông này có nói tới có
những vị trí dù chuyên viên nhưng lại con cái, cháu chắt của quan chức,
lãnh đạo cao cấp nào đó thì không ai dám coi thường.
Trong thời gian tới, sẽ có
nhiều thay đổi về nhân sự ở các bộ, ngành, UBND các cấp, các doanh nghiệp
lớn của nhà nước. Liệu sẽ còn bao nhiêu ví dụ nữa để nhiều người tin vào
câu chuyện "con quan rồi sẽ lại lại làm quan"?
Do đó, xem chuyện ở xứ Hàn,
ngẫm lại chuyện nhân sự ở ta, mới thấy rằng, giữa ta và họ vẫn có khoảng
cách lớn trong ý thức tôn trọng và thực thi pháp luật, chí ít là ở khâu
tổ chức, sử dụng con người-một trong những yếu tố quyết định hiệu quả của
bộ máy nhà nước.
Trích: Tuần VN 5.9
Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát
triển điện tử:
www.dcpt.org
hay www.dcvapt.net
|
Trở về Mục Lục