|
DC&PT - Thời
Sự 2010
Phản biện thực hay phản
biện cò mồi ?
LGT
DC&PT: Trong ít ngày nữa
Hội nghị Trung ương 12 sẽ họp với trọng tâm chuẩn bị Đại hội 11 vào tháng
1.2011. Các đề tài chính đưa ra thảo luận là tu chính Cương lĩnh 1991,
Báo cáo Chính trị và từ đó sẽ thành hình đề án nhân sự ở cấp cao nhất của
ĐCSVN, Chủ tịch nước, Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội (QH) cho giai đoạn
2011-2015. Vì thế một không khí hồ
hởi và tin tưởng mới phải được tạo ra, làm như những người cầm trịch „mới“
lần này muốn nghe ý kiến của dân thực sự. Họ làm như sẽ có một cuộc „trưng
cầu dân ý“ mới.
Để khơi mào cho việc này
nên ủy viên Bộ chính trị Nguyễn Phú Trọng kiêm Chủ tịch QH và là ngôi sao
đang lên đã nói tại Hội nghị giữa Ủy ban Thường vụ QH và Chủ tịch đoàn Ủy
ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc ngày 10.3 là:
"Chúng ta phải phát huy mạnh mẽ hơn nữa dân chủ, phải tổ chức thế
nào để không dừng lại ở tính hình thức, phải thực chất mới huy động được
tối đa trí tuệ của mọi tầng lớp nhân dân tham gia đóng góp ý kiến".
Ông Trọng còn ngỏ cho biết, người dân trong lần này sẽ được đóng
góp ý kiến vào các lãnh vực quan trọng của đất nước:
"Đóng góp của người dân sẽ được tiếp thu một cách rộng rãi,
bao gồm cả những việc như xây dựng những quy chế, cách thức làm việc và đặc
biệt là công tác cán bộ, chuẩn bị nhân sự"
Và giới lãnh đạo lần này (lại lần này !) sẽ lắng nghe và tiếp
thu, chứ không như các lần trước:
"Dân chủ ở đây là dân chủ thật, chứ không phải hỏi ý kiến cho có
vẻ ta đây cũng có hỏi ý kiến"
(Vietnam Net 10.3)
Cũng trong khuôn khổ và mục
tiêu này, Tổng biên tập Nguyễn Anh Tuấn của tờ Tuần Việt Nam và Vietnam
Net trực thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông đã mở ngay một cuộc nói
chuyện trực tuyến để cho một số chuyên viên và cán bộ trung cấp đã về hưu
phát biểu quan điểm của mình về các vấn đề liên quan tới ĐH 11, đặc biệt về
đề án nhân sự.
Mở đầu cho cuộc vận động „trưng cầu ý kiến“ người dân „mới“ này, họ
đã mời TS Mai Liêm Trực - nguyên
Thứ trưởng thường trực Bộ Thông tin, truyền thông, nguyên Chủ tịch Liên
đoàn bóng đá VN và GS Dương Phú
Hiệp - nguyên Tổng thư kí Hội đồng lí luận Trung ương –là hai cán bộ đôi
khi dám nói thẳng- làm hai người „bạo phổi“mở phong trào „trưng cầu dân ý“.
(Xin xem toàn văn ở phần sau).
Nhưng không biết là hớ hênh hay vẫn quen phong thái lại mèo khen
mèo dài đuôi, nên Mai Liêm Trực đã nói giống hệt như Nguyễn Phú Trọng ít
đây vài ngày:
„Người ta thường tranh luận về chuyện độc đảng hay
không độc đảng, nhưng tôi nghĩ, các dân tộc đi lên từ nghèo đói thường
phải trải qua những giai đoạn khá độc đoán, khi dân trí chưa cao cần phải
tập hợp sức mạnh. Không thể nào nói cái nào hay hơn cái nào vì có những
nước đa nguyên đấy nhưng vẫn nghèo đói. Trong khi có những nước như
Singapore, bị mang tiếng là độc đoán, nhưng rất mạnh và phát triển, ít
tham nhũng nhất.“
Trong cuộc phỏng vấn của thông tấn
xã Express ngày 26.2 nhân chuyến thăm Ấn, khi được hỏi là tại sao VN
không chuyển sang chế độ dân chủ đa nguyên mà lại cứ giữ chế độ độc đảng,
ông Trọng đã trả lời:
„Nhưng riêng tôi thì tôi nghĩ không phải là nhiều đảng
thì nhiều dân chủ hơn, hai đảng có ít dân chủ hơn, mà một đảng thì lại có
ít dân chủ nữa. Mỗi nước có hoàn cảnh lịch sử khác nhau. Điều quan trọng
là xã hội có phát triển không, nhân dân có được hưởng cuộc sống ấm no
hạnh phúc không và đất nước có ổn định để ngày càng phát triển đi lên
không. Đó là tiêu chí quan trọng nhất. „ (VOVNews 26.2). (Xem Âu Dương Thệ, „Nói dối có cẳng ngắn:
Về cuộc phỏng vấn Nguyễn Phú Trọng của thông tấn xã Ấn Express“, trong
DC&PT phần thời sự.
Người dân hiểu biết và biết tự trọng đặt câu hỏi: Cuộc
trực tuyến này là để phản biện công khai và thẳng thắn hay đây lại vẫn
cái trò phẩn biện cò mồi? Vào những năm cuối cuộc đời, chính Nguyễn Hữu
Thọ, nguyên Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc, đã phải than rằng, từ bao nhiêu
năm ông cũng như bao nhiêu trí thức khác đã phải ăn „dân chủ bánh vẽ“!
____________________________________
Người đứng đầu phải mạnh, sạch và
có tầm nhìn
TuẦn ViỆt Nam
"Một quốc gia
muốn đi lên nhanh có 3 yếu tố về lãnh đạo: mạnh, sạch và có tầm nhìn...
Nếu thiếu một trong ba yếu tố đó, thì hoặc dân tộc đó phát triển túc tắc
hoặc bất hạnh" - Ts Mai Liêm Trực nói trong cuộc bàn tròn trực tuyến
ngày 9.3
"Truyền
lửa" từ xã hội để Đại hội Đảng tạo bứt phá
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Thưa các bạn, chỉ còn ít
ngày nữa Hội nghị TƯ họp bàn chuẩn bị cho công tác đại hội lần thứ XI
Đảng cộng sản Việt Nam- một đại hội rất trọng đại của dân tộc. Trong bối
cảnh Đảng ta vừa kỉ niệm 80 năm ngày thành lập Đảng với một tinh thần lạc
quan phấn khởi và đầy tự hào.
Những ngày qua bạn đọc
trong và ngoài nước đã quan tâm đến đại hội Đảng qua hai bài trò chuyện
với TS. Mai Liêm Trực- nguyên Thứ trưởng thường trực Bộ Thông tin, truyền
thông nguyên chủ tịch liên đoàn bóng đá VN, cũng như GS. Dương Phú Hiệp-
nguyên tổng thư kí Hội đồng lí luận Trung ương.
Hai cuộc trò chuyện đó đã
tạo được sự quan tâm của đông đảo bạn đọc. Và mới đây, bài viết của ông
Nguyễn Trung với tựa đề: "Việc Đảng là việc của quốc gia" cũng
đang được bạn đọc quan tâm bàn luận.
Để đáp ứng yêu cầu bạn
đọc, chúng tôi đã mời hai vị khách quí đang được bạn đọc quan tâm là TS.
Mai Liêm Trực và GS. Dương Phú Hiệp đến trực tuyến với VietNamNet.
|
 Các vị khách mời tại buổi trực tuyến. Ảnh: Lê Anh
Dũng
|
Trước hết xin hỏi TS. Mai Liêm Trực: Ông cảm nhận về
không khí đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ XI sắp tới như thế nào?
Người dân chờ đợi Đảng
khởi xướng Đổi Mới 2
TS. Mai Liêm Trực: Lúc này, tôi có cảm giác người dân đang chờ đợi và
mong muốn làm sao cho đại hội XI sẽ tạo bước ngoặt cho sự phát triển của
đất nước sau giai đoạn Đổi Mới lần thứ nhất hơn 20 năm vừa qua- giai đoạn
cởi trói, giai đoạn phát triển ban đầu. Và, bây giờ ta cần có cuộc Đổi
Mới lần thứ 2. Tức là phát triển mạnh theo chiều sâu bền vững.
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Sự mong đợi đó
của ông có hi vọng, phấn khởi không? Hay ông đang chờ đợi trong một tâm
trạng băn khoăn?
TS. Mai Liêm Trực: Có lẽ cũng không thể nói rằng hi vọng và lo lắng cái
nào nhiều hơn cái nào. Nó đan xen.
GS. Dương Phú Hiệp: Theo tôi, đại hội nào dân chúng cũng cố gắng theo
dõi chờ đợi hai vấn đề quan trọng nhất: Một là đường lối đề ra ở đại hội
có gì mới? Hai là nhân sự có nhân vật nào đáng chú ý? Vì hai vấn đề này phải
đồng bộ. Nếu đường lối đổi mới mà lại
giao trọng trách cho người bảo thủ thì có thể cũng khó thực hiện được
đường lối đó.
Đúng là nhân dân đang có tâm trạng
hồi hộp chờ đợi. Nhiều người tỏ ra sốt ruột, hỏi tôi đại ý: anh có biết
gì về các nội dung của Đại Hội chưa? Anh có biết nhân vật nào đáng chú ý
ở Đại hội này không? Tôi cho đó là một sự quan tâm chính đáng.
Điều đó thể hiện trách nhiệm
với đất nước, với dân tộc. Đúng như từ "trách nhiệm" mà TS.
Trực đã nhấn mạnh với đại hội của Đảng mình.
Tôi nói là của Đảng mình chứ
không phải của Đảng nào khác. Nếu qua đại hội, Đảng mình chọn được người
thực tài ra giúp nước, giúp dân đó rất là mừng, mọi người sẽ lạc quan,
phấn khởi. Nếu Đại hội thông qua những quyết sách quan trọng ích nước lợi
dân thì tại sao nhân dân lại không quan tâm, không trông đợi.
Chính bởi tâm trạng của người
dân như vậy, đòi hỏi những người chuẩn bị văn kiện Đại hội nên quan tâm
đến người dân xem họ đang mong muốn gì.
Về công tác tổ chức, cũng nên
xem đất nước và người dân đang cần những người như thế nào. Chúng ta có
cả một Viện dư luận xã hội của Ban Tuyên giáo, cơ quan này phải làm trách
nhiệm ấy.
Lênin đã nói một câu rất ý
nghĩa: "Hiểu được tâm trạng của quần chúng là một trong những nhiệm
vụ quan trọng nhất của Đảng cầm quyền".
Không thể cứ chọn cán bộ
dựa trên lập trường tư tưởng
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Nhưng tâm trạng của GS trước kỳ đại hội này thế
nào?
GS Dương Phú Hiệp: Tôi cũng có tâm trạng giống như anh Trực cũng lo
lắng, cũng hồi hộp, cũng đầy trăn trở về những vấn đề của đất nước.
Đất nước mình không thiếu
người tài nhưng từ trước đến nay hình như ta vẫn còn thiếu sót về mặt tổ
chức. Đại hội VI đã rất mạnh dạn nói thẳng ra rằng đây là sai lầm của mọi
sai lầm, nguồn gốc của mọi sai lầm, nguyên nhân của mọi nguyên nhân.
Tôi có cảm giác công tác cán
bộ lâu nay có gì đó vẫn chưa được rõ ràng, về mặt chủ trương để chọn
người chưa được tường minh.
Chuyện này có liên quan không
chỉ Ban tổ chức Trung ương, không chỉ ở mỗi kỳ đại hội mà còn liên quan
đến vấn đề dân chủ. Bởi, nếu có một cơ chế dân chủ thực chất, biết lắng
nghe và tiếp thu ý kiến người dân sẽ có nhiều cơ hội tìm kiếm được người
có tài để giao trọng trách.
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Thưa TS. Mai Liêm Trực, vậy thì làm thế nào để
cải tiến đổi mới công tác cán bộ, chọn lựa được người có đủ năng lực gánh
vác trọng trách cho Đảng lúc này?
TS. Mai Liêm Trực: Lâu nay công tác cán bộ cũng bàn nhiều, có nhiều
tiêu chuẩn khác nhau cho các cấp cán bộ khác nhau. Trong các quy định về
tiêu chuẩn các bộ của từng cấp có nhiều trang dài lắm.
Cá nhân tôi cho rằng, thứ
nhất, công tác cán bộ trước hết phải là người biết làm, làm cái việc mà
mình được giao trách nhiệm. Thứ hai, phải tích cực làm, tức là biết làm
và có ý thức trách nhiệm làm việc đó.
Những người được chọn lựa phải được thử thách qua
thực tiễn chứ không phải là bằng cấp. Nên căn cứ theo yêu cầu công việc
để chọn cán bộ. Theo kinh nghiệm cá nhân, tôi nghĩ cấp dưới của tôi hoặc những
cấp cộng sự của tôi anh nào biết nghề, đúng việc họ làm, họ thường tích cực
lăn xả ra làm, đam mê làm.
Trong thực tiễn ta có nhiều
tiêu chuẩn, nhiều bảng biểu rất dài nhưng nhiều khi bố trí cán bộ không
đảm bảo được như vậy, từ cấp thấp đến cấp cao vẫn chưa đáp ứng được
nguyện vọng, thậm chí người ta còn nói thẳng ra là người đó không xứng
đáng với vị trí đó.
Thực tế đã cho thấy, có những
người được giao gánh một cái gánh mà sức lực của họ không kham nổi. Trong
khi đó, có nhiều người có thể gánh tốt hơn, gánh nặng hơn thì lại không
giao cho người ta.
Với công tác cán bộ nên làm
theo kiểu, sức của người ta đến đâu thì giao người ta đến đó. Người nhận
làm việc đó phải làm hết mình, có nhiệt huyết để làm thì tự nhiên họ sẽ
sáng tạo làm việc tốt hơn.
Khi chọn người để giao trọng
trách, đương nhiên là phải đánh giá qua kết quả công việc, thực tiễn. Chứ
nếu đánh giá về mặt lí luận, đánh giá chung chung như lập trường tư tưởng
vững vàng thì có vẻ không phù hợp thời cuộc.
Bản thân tôi, hồi còn đương
nhiệm, trong mỗi cương vị được giao, lần nào viết kiểm điểm cũng lặp đi
lặp lại về lập trường tư tưởng vững vàng nhưng bản thân cũng mơ hồi không
biết lập trường đó cụ thể thế nào, viết như một công thức thế thôi. Đúng không GS.Hiệp? Viết thế, nhưng thực ra mình có làm
cái gì đâu thì mình nghĩ chắc là như thế là lập trường tư tưởng vững
vàng.
Tôi thấy, nhiều tiêu chuẩn
được đặt ra hơi trừu tượng. Bởi vậy tôi mới nói khi chọn cán bộ cần phải
qua thực tiễn đánh giá và phải xem người đó có máu làm không. Có những
người cứ được giao là nhận, không đủ năng lực làm cũng nhận.
Cũng có nhiều người coi chức
vị, địa vị của mình như là của trên trời rơi xuống, tự nhiên mình được
hưởng cái đó, mình muốn làm gì mình làm. Nhiều người việc công mà cứ như
là việc nhà của mình.
Cảm thấy đuối thì đừng cố
ở lại, khổ cho dân
Có một lần tôi hỏi một người
bạn cũng là đại biểu Quốc hội thế này: Tôi thấy lạ quá, mình thế này là
may mắn lắm rồi, mình sống làm việc thế này, dân lo cho mình, dân nuôi
thế này điều kiện của mình thế là sướng rồi, có nhà có cửa mọi cái thế
này là tốt rồi. Sống không thấy đói khổ thiếu thốn như xưa là mình cũng
thấy hài lòng lắm rồi. Vậy sao có những người được đãi ngộ rất nhiều mà
ham quá, đến tuổi rồi không chịu nghỉ, cứ ngồi mãi.
Người bạn tôi nói luôn: "Trực ơi, chức vụ, quyền lực, tiền bạc nhiều khi
như là ma túy. Có những người ham quá thành ra mất tỉnh táo, không rứt ra
được".
Nói chuyện vui vậy thôi, nhưng
sau nghĩ lại tôi cũng giật mình. Cán bộ mà cứ bám lấy lí do cống hiến đến
hơi thở cuối cùng rồi lợi dụng ba cái chuyện đó để tham quyền cố vị thì
khổ cho dân lắm.
Tôi không dám và không có đủ
thông tin để đánh giá về những tiêu chuẩn cán bộ cấp cao, nhưng tôi thấy
một cán bộ bình thường bất cứ một cái gì anh phải có trách nhiệm, ít nhất
là làm tròn bổn phận của mình. Đó phải là những người có tâm huyết, làm
việc vì dân, nhận nhiệm vụ vì dân.
Nhiều năm trước có lần tôi
phát biểu trên báo rằng: nhận chức vụ như là nhận tạm ứng một niềm tin
của dân, nên mình phải xứng đáng với niềm tin ấy.
Tóm lại, thứ nhất, khi chọn
người để giao trọng trách phải chọn người có trách nhiệm, hăng hái cố
gắng để thực hiện nhiệm vụ của mình.
Thứ hai, chỉ nhận trách nhiệm
khi anh có thể gánh được việc đó, chứ không gánh nổi thì đừng có nhận,
thứ ba là nói gì thì nói cũng phải có một tấm lòng đối với nước với dân.
Khi mình không làm, mình cảm thấy đuối rồi thì nên dừng lại, đừng cố nữa
mà khổ cho dân.
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: GS Dương Phú Hiệp quan niệm thế nào về công tác
cán bộ cấp cao?
GS Dương Phú Hiệp: Trước hết phải chọn được người đứng đầu Đảng và Nhà
nước. Mà hai vị trí này nên là một để thuận tiễn cho các thủ tục ngoại
giao đón tiếp. Lào đã nhất nguyên hoá Tổng Bí thư và Chủ tịch nước từ Đại
hội IV. Trung Quốc cũng vậy
Với ta, theo yêu cầu thực
tiễn, bây giờ nên tập trung vào chọn người đứng đầu. Khi người đứng đầu
ấy chọn đúng rồi thì mới chọn các vị trí cấp dưới sau.
Lịch sử đã chứng minh, mỗi
giai đoạn lịch sử cần có những người đáp ứng yêu cầu của giai đoạn ấy.
Đất nước hiện đã giành được độc lập nhưng vẫn còn lạc hậu, còn khoảng
cách khá xa với những nước khác. Nếu không có một thay đổi đột phá
về cách làm nhân sự, về chính sách, đường lối thì khoảng cách ấy sẽ còn
xa hơn nữa.
Chọn người đứng đầu Đảng,
đứng đầu nhà nước, không phải do vai trò cá nhân quyết định được. Nếu
có được một nhân vật tập hợp lực lượng, biết tổ chức, biết sửa đổi chính
sách cho phù hợp nhất định sẽ tạo ra thay đổi đưa đất nước vươn lên.
TS. Mai Liêm Trực: Tôi cũng nhất trí với GS Hiệp khi bàn về việc chọn
người đứng đầu. Đã đến lúc để nhất thể hóa Tổng bí thư đồng thời là Chủ
tịch nước.
Sáng nay tôi có đọc bài của
Nguyễn Trung nhắc lại đề xuất nhất thề hoá chức danh Tổng Bí thư và Chủ
tịch nước của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Đây là đề xuất rất hay và cần
được ủng hộ.
Với tư cách là một người dân
bình thường, nói thật tôi cũng thấy hơi chạnh lòng khi xem ti vi thấy một
Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước sang thăm VN, đi duyệt đội danh dự giữa
một bên là Tổng Bí thư, một bên là Chủ tịch nước của mình. Rồi có chuyện
Tổng Bí thư trước đây của chúng ta sang thăm Pháp mà hầu như không có báo
chí nào đưa tin, vì theo chức danh bên họ thì chỉ tương đương Chủ tịch
Đảng. Nếu là Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước thì các nước họ sẽ đón tiếp
theo nghi thức Nhà nước, có nhiều cơ hội đi gặp gỡ, đối thoại, trực tiếp
vận động cho quyền lợi quốc gia. Nếu chỉ là Tổng Bí thư thì sẽ ít điều
kiện tiếp xúc, thuyết phục, đối thoại hơn.
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Vậy thì việc lựa chọn người đứng đầu đó phải dựa
trên những tiêu chuẩn như thế nào?
GS Dương Phú Hiệp: Tiêu chí của từng loại cán bộ lãnh đạo rất khác
nhau. Ông cao nhất là đòi hỏi tiêu chuẩn cao nhất. Rồi đến Ủy viên Bộ
Chính trị, Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương... Phải nghiên cứu tiêu chí
trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể, chứ không phải đem áp dụng những
tiêu chí của thời chiến vào thời bình, của thời sau giải phóng cho thời
bây giờ.
Tức là phải thay đổi, có kế thừa nhưng không cứng
nhắc. Phải xoá bỏ quan niệm cứ là đảng viên là đương nhiên giỏi, lãnh đạo
cái gì cũng được.
Tôi quan tâm đến người lãnh
đạo cấp cao là phải có mấy tiêu chuẩn cơ bản sau đây.
Một là trình độ nhận
thức.Trình độ nhận thức của người lãnh đạo khác với nhà khoa học, khác
với trí thức là ở chỗ anh nhận thức được vị trí và vai trò của anh. Vị
trí của anh là cao cấp, là trung tâm của hệ thống chính trị. Đảng là
trung tâm, nếu anh là ủy viên Bộ chính trị, lương anh cao, tiêu chuẩn cao,
trách nhiệm của anh cũng phải cao, phải nặng hơn người khác.
Tư duy của anh phải ở tầm
chiến lược. Mỗi lời nói chữ viết của anh phải có sức nặng. Muốn thế anh
phải nghiên cứu, học hỏi, gần đời, gần dân và nhất là anh phải biết sử
dụng nhân tài.
Chẳng hạn như cố Tổng Bí thư
Trường Chinh, vốn là người rất nguyên tắc, cứng nhắc, thậm chí kinh viện
nhưng lại chịu khó lắng nghe góp ý thẳng thắn. Ông ấy bảo với chúng tôi:
"rất tiếc là tôi gặp các anh muộn quá! Tôi năm nay gần 80 rồi".
Hai là, ý thức về trách nhiệm
của mình. Người lãnh đạo ra gánh vác việc nước không phải chỉ nghĩ đến
quyền lợi mà vì trách nhiệm.
Ở ta vẫn còn tình trạng một
số cán bộ vì quyền lợi mà chạy đua chứ không phải vì trách nhiệm. Cho nên
trách nhiệm phải được quy định rõ ràng.
Một ông bác sĩ vô trách nhiệm,
một anh lái xe ẩu, một ông kỹ sư xây cầu cẩu thả hay là người làm doanh
thương vô đạo đức đều chịu xử lý theo pháp luật tuỳ theo tội nặng nhẹ.
Thế nhưng, sai lầm của họ cùng lắm chỉ gây hại cho trăm người. Còn với
người đứng đầu ra một đường lối sai, là hại cả chục triệu người. Khi ấy,
sẽ xử lý thế nào hay chỉ kiểm điểm trách nhiệm cho có.
Chức vụ càng cao thì trách
nhiệm càng phải nặng. Làm thế để anh vào không thấy vị trí bở mà
tranh nhau... Phải thấy rõ trách nhiệm để tránh sai lầm.
Quan trọng nhất là bản
lĩnh và tầm nhìn
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Trong các tiêu chí, thì các ông đã nêu gồm bản
lĩnh lăn lộn qua thực tiễn, có chiến lược, có tầm nhìn, có tư tưởng đổi
mới, đặc biệt là dũng cảm. Trong bối cảnh hiện nay, người ta nói người lãnh
đạo phải là những người rất kiên định dũng cảm để dám đương đầu với thách
thức khó khăn từ mọi phía. Những tố chất nào theo các ông là quan trọng?
TS Mai Liêm Trực: Các văn bản TƯ liên quan đến công tác cán bộ đã nói
khá nhiều. Trong tình hình hiện nay, theo tôi, yêu cầu về cán bộ khác với
trước. Trong chiến đấu, thì cần cái dũng cảm, cái sống chết với sinh mạng
người.
Trong thời kì khủng hoảng như
là 10 năm sau khi đất nước thống nhất thì cần những con người nhận ra và
dám đương đầu với những thiếu sót, và dám nghe để mà cởi trói cho dân tộc
chúng ta đi lên con đường đổi mới trong 25 năm vừa qua.
Trong giai đoạn hiện nay, tôi
cho rằng tiêu chuẩn quan trọng nhất là bản lĩnh và cái tâm kiên của người
lãnh đạo. Bản lĩnh ở đây tức là có cái dũng nhất định. Từ xưa đến nay,
người ta nói trí, dũng là bản lĩnh của con người nhất là những thủ lĩnh.
Bác Hồ cũng nói cán bộ phải
có đức và tài. Tài thì bàn nhiều rồi, còn Đức ở đây trước hết là tinh
thần xả thân.
Đáng tiếc là cái tâm xả thân
của nhiều cán bộ ta bây giờ dường như có vẻ hơi nguội lạnh. Tôi tham dự
nhiều cuộc họp, từ cấp cao đến các cuộc họp chi bộ, họp cơ quan, thấy hầu
như chẳng ai nói gì, những vấn đề khi đưa ra rất ít được thảo luận.
Một vài ý kiến đưa ra, trong
lòng nhiều người băn khoăn lắm nhưng mà rồi cũng cho qua, thành ra là
nhất trí. Dù nhiều người ngồi đấy đều cảm thấy quyết định như thế là chưa
ổn. Tức là bản lĩnh và dũng khí còn khuyết nhiều.
Không khuyến khích thì người
ta không nói. Không muốn nghe thì người ta không nói. Tâm trạng xã hội là
như vậy.
Đảng là Đảng của dân tộc, của
quốc gia. Muốn tập hợp trí tuệ, thì người lãnh đạo cao nhất phải nói với
dân rằng Đảng muốn nghe một cách thực sự.
Ngay như Tổng Bí thư Lê Khả
Phiêu khi đương chức nói là việc này mọi người quyết cho nó rõ, nhưng tôi
chưa rõ thì đề nghị nói tôi nghe. Hay như cố Tổng bí thư Trường Chinh rất
chịu khó đi lắng nghe thực tiễn. Lúc chuẩn bị ĐH Đảng VI, tôi đang ở
Campuchia, được đón TBT Trường Chinh sang thăm. Ông nói rằng, đất nước
chúng ta đang sống đậm đặc trong cái không khí quan liêu bao cấp, bảo thủ
trì trệ. Một con người có tiếng là cứng nhắc và kinh viện mà nói như thế,
xúc động lắm.
Chúng ta phải có những con
người, ý chí trong những giai đoạn như thế.
Việc là việc của dân, việc
của nước chứ đâu phải việc nhà mình mà mình muốn làm sao thì làm. Đã nhận
làm thì phải có cái dũng cảm, bản lĩnh để chịu trách nhiệm.
Tôi cho là bản lĩnh và tầm
nhìn hiện nay là quan trọng nhất. Đặc biệt là người lãnh đạo tầm quốc
gia. Nếu thiếu hai điều đó là khó khăn.
Nhìn sang các nước khác cũng
tương tự. Những ngước như Iraq, Afghanistan, Campuchia thời Polpot,...khi
lãnh đạo không đủ bản lĩnh và tầm nhìn thì đưa dân tộc vào tai hoạ.
Còn có những dân tộc, may mắn
có lãnh đạo có tầm nhìn, có chí khí như Lý Quang Diệu của Singapore, Park
Chung Hee của Hàn Quốc thì chỉ mất mấy chục năm là đưa đất nước bứt lên.
Người ta thường tranh luận về
chuyện độc đảng hay không độc đảng, nhưng tôi nghĩ, các dân tộc đi lên từ
nghèo đói thường phải trải qua những giai đoạn khá độc đoán, khi dân trí
chưa cao cần phải tập hợp sức mạnh. Không thể nào nói cái nào hay hơn cái
nào vì có những nước đa nguyên đấy nhưng vẫn nghèo đói. Trong khi có
những nước như Singapore, bị mang tiếng là độc đoán, nhưng rất mạnh và phát
triển, ít tham nhũng nhất.
Vậy nên tôi nghĩ, một dân tộc
may mắn hay bất hạnh là do người lãnh đạo dân tộc ấy. Một quốc gia muốn
đi lên nhanh có 3 yếu tố về lãnh đạo: mạnh, sạch và có tầm nhìn... Nếu
thiếu một trong ba yếu tố đó, thì hoặc dân tộc đó phát triển túc tắc hoặc
bất hạnh.
Polpot mạnh đấy, sạch đấy
nhưng thiếu tầm nhìn thì đưa dân tộc Khơme đi vào diệt chủng và tai hoạ.
Ông Lý Quang Diệu của Singapore mạnh, sạch, có tiếng là độc đoán nhưng
tầm nhìn xa, trông rộng thì đưa đất nước tới phú cường.
Lãnh đạo chúng ta rất mạnh
đấy chứ. Nhưng tham nhũng còn nhiều và tầm nhìn có lúc còn hạn chế nên
chưa phát triển được nhanh, chưa cố gắng rút được vài ba chục năm để bứt
lên.
Tôi nhớ là Mahathir Mohamad,
khi thôi làm Thủ tướng Malaysia có nói một câu tôi thấy rất xúc động: Sau
mấy chục năm phấn đấu, từ nay, dân tộc Malaysia ngẩng đầu nói rằng nước
Malaysia không còn là một nước nghèo nàn nữa. Không biết bao giờ chúng ta
có thể nói câu đó một cách dõng dạc.
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Vậy, vị Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước, con người
mà chúng ta mong muốn, con người đó đủ khả năng, đủ phẩm chất để nói câu
đó, để dám chịu trách nhiệm để nói câu đó có thể tìm được không?
Tôi rất hi vọng như vậy, nên
tôi nói rằng trong 20 năm nữa, các nước họ bứt lên rất nhanh. Để kỉ niệm
100 năm ngày thành lập Đảng, chúng ta còn 20 năm nữa, làm sao mà để từ
giờ đến đấy, làm cho đất nước ta có lãnh đạo mạnh, sạch và có tầm nhìn.
Đế dứt ra đưa đất nước chúng ta trong 20 năm tới, có thể nói là dân tộc
VN, ngẩng đầu lên nói rằng chúng ta không còn đói nghèo. Như lời Bác Hồ
nói, "sánh vai cùng các cường quốc năm châu". Nguyện vọng ngàn
năm của đất nước mình, đã chiến đấu hi sinh rất nhiều, mà cứ để cái nghèo
đeo đẳng.
Tôi cũng như nhiều người dân
khác rất mong muốn ĐH sẽ bầu ra được lãnh đạo mạnh, sạch, có tầm nhìn.
Còn nữa
Trích: Tuần VN
11.3
Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:
www.dcpt.org hay
www.dcvapt.net
|
Trở về Mục Lục