|
DC&PT - Thời
Sự 2010
Khai thác khoáng sản: Cả trăm triệu
USD vào túi nước ngoài
Không
quản lý chặt, tài nguyên quốc gia sẽ chảy hết vào túi tư nhân, nước
ngoài…
Chiều 2-6, Quốc hội đã
thảo luận tại tổ về dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi). Bộ trưởng Bộ Tài
nguyên và Môi trường (TN&MT) Phạm Khôi Nguyên đã nhấn mạnh những điểm
trong dự luật bịt các kẽ hở về quy hoạch, phân cấp việc cấp phép, khai
thác khoáng sản vô tội vạ… nhằm giảm bớt lãng phí tài sản quốc gia.
Người nước ngoài
bán mỏ của Việt Nam
Bộ trưởng Phạm Khôi
Nguyên đã gây sốc cho các đại biểu trong việc khai thác mỏ, ông nói: “Một số tổ
chức nước ngoài liên kết với phía VN xin giấy phép khai thác mỏ, sau đó
họ đem ra thị trường thế giới rao bán. Với cơ chế xin-cho, chỉ bỏ ra vài
chục triệu đô đầu tư, họ đã bán ra thế giới với giá 350 triệu đô, sau đó
lại rao bán tiếp 650 triệu đô… Nhiều mỏ của ta có giá trị hàng tỉ USD,
nếu không có cơ chế đấu giá, đấu thầu để thu lại tiền cho nhà nước sẽ
lãng phí tài sản quốc gia”.
Theo Bộ trưởng Phạm
Khôi Nguyên, cơ chế đấu giá, thăm dò, khai thác khoáng sản đã được đưa
vào dự luật với hai hình thức. Một là đấu giá mỏ “sạch”, tức nhà nước bỏ
tiền điều tra, đánh giá trữ lượng mỏ, sau đó tính toán rõ ràng để đưa ra
bán đấu giá. Cách thứ hai là đấu giá thăm dò đi liền với khai thác trên
cơ sở kết quả điều tra khảo sát, chất lượng, trữ lượng mỏ, cách này có
khả năng chỉ nắm được 30%-50% giá trị của mỏ mà thôi.
Cần siết chặt quản lý trong việc khai thác tài
nguyên. Trong ảnh: Khai thác vàng trên vùng cao. Ảnh: TAM ANH
Ông nói tiếp: Với
những mỏ đã giao đang khai thác, hiện nay đã có hai quan điểm là không
luật hồi tố, trước đã xin-cho rồi thì cứ thế mà hưởng, quan điểm khác là
phải đánh giá trữ lượng còn lại để xác định khoản tiền phải nộp cho nhà
nước chứ không thể “ăn dày” mãi được cũng là điều cần bàn thêm…
Lo ngại “bán rẻ”
tài nguyên
Tán thành cơ chế đấu
giá nhưng nhiều đại biểu lo lắng, tài nguyên quốc gia sẽ bị “bán rẻ” vào
tay các “đại gia” nước ngoài.
Đại biểu Đinh Xuân
Thảo (Kiên Giang) cho rằng đấu giá phải xác định được giá trị để có giá
sàn. Nếu xác định trữ lượng mỏ không rõ ràng, chưa định giá được mỏ mà
“bán” sẽ dẫn đến thất thoát tài nguyên và nguồn lợi sẽ chui vào túi một
số cá nhân, tổ chức kinh tế. “Một giấy phép mà có anh nước ngoài đứng sau
nhận chuyển nhượng là doanh nghiệp có thể bỏ túi 4-5 tỉ đồng”.
“Cho phép chuyển nhượng thì rất dễ dẫn đến lợi dụng,
có thể có sự thông đồng, móc ngoặc để khi đấu giá thì thấp, ngay sau đó
bán lại với giá cao” - Phó Chủ
nhiệm Ủy ban VHGDTTN và Nhi đồng Nguyễn Minh Thuyết lên tiếng. Ông đề
nghị bổ sung quy định trúng thầu bao lâu mới được chuyển nhượng, hay
chuyển nhượng cao hơn bao nhiêu % giá trị thì phải nộp lại cho ngân sách
nhà nước…
Đại biểu Nguyễn Văn Ba
(Khánh Hòa) băn khoăn: Đấu thầu rộng rãi là nước ngoài nhảy vào, không
làm chặt sẽ mất tài sản. Doanh nghiệp nước ngoài đã muốn lấy thì doanh
nghiệp trong nước chắc chắn thua. Với những lý do về quốc phòng, an ninh
“phải chỉ rõ những khu vực không cho nước ngoài tham gia đấu giá” - ông
Ba nói.
Khai thác nhưng
phải quan tâm môi trường
Bên cạnh việc siết
chặt quản lý, tránh “chảy máu” tài nguyên, các đại biểu cũng quan tâm đến
vấn đề bảo vệ cảnh quan, môi trường, hạ tầng dân sinh… khi thăm dò, khai
thác khoáng sản.
Tổng Bí thư Nông Đức
Mạnh bộc bạch: “Tôi từng làm bí thư Tỉnh ủy Bắc Thái (cũ), đến bây giờ
vẫn cảm thấy không thành công trong việc quản lý những mỏ sa khoáng. Hồi
đó chỉ nghĩ rằng có cái mỏ, làm sao khai thác… nhưng sau một thời gian,
bãi khai thác mỏ đó trở nên tan hoang…”. Với kinh nghiệm này, ông đề nghị
đưa vào dự luật nguyên tắc “khai thác xong buộc phải trả lại mặt bằng như
cũ. Phải gạt lớp đất màu sang bên, khai thác mỏ xong phải lấp lại, trả
lại mặt bằng để sản xuất, trồng trọt. Nếu chưa làm được như thế thì không
cho làm, kể cả mỏ nhỏ. Không có lý gì vùng đó đang yên đang lành, anh đến
khai thác mang tài nguyên đi lại biến vùng đó thành vùng nghèo khổ...”.
Đại biểu Nguyễn Ngọc
Hòa (TP.HCM) đồng tình là nên bổ sung tiêu chí về phương án khai thác tối
ưu, khắc phục, hồi phục về môi trường. Nếu chỉ quy định doanh nghiệp
trúng thầu là đơn vị bỏ giá cao hơn giá sàn vẫn chưa hợp lý…” - ông Hòa
nói.
Luật Khoáng sản (sửa
đổi) sẽ được Quốc hội thảo luận tại hội trường vào ngày 16-6 và dự kiến
sẽ có hiệu lực từ ngày 1-7-2011.
V.TIẾN - T.NGUYỆT - T.VĂN
Trích: Pháp luật 3.6
Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát
triển điện tử:
www.dcpt.org
hay www.dcvapt.net
|
Trở về Mục Lục