|
|
DC&PT - Thời
Sự 2010
ĐHY Phạm Minh Mẫn trả lời phóng viên
Jerome Boruszewski (Báo La Croix)
1. Ngài có thể nói gì về mối quan hệ giữa Giáo Hội
ở miền Nam Việt Nam và Chính quyền Việt Nam?
ĐHY Phạm Minh Mẫn: Về mối quan hệ với Nhà Nước, nhờ bài học lịch
sử thế giới dạy cho biết lối mòn cũ là thái độ và hành vi đối đầu với dây
chuyền những hậu quả đau thương tạo nên nền văn hoá sự chết cho mọi dân
tộc, tôi cố gắng đi theo con đường mới Công đồng Vatican II đã mở ra, là
đối thoại và hợp tác với mọi tổ chức văn hoá và tôn giáo, kinh tế và
chính trị trong cộng đồng xã hội, trên cơ sở sự thật và công ích. Cả hai
vị Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Bênêđitô XVI đều nhắc lại con đường này
cho các Giám mục Việt Nam trong những lần đi Ad Limina trong thập niên
đầu của thiên niên kỷ thứ ba.
2. Ngài thấy tương lai của cộng đồng Công Giáo ở Việt Nam sẽ như thế
nào? Điều gì làm ngài vững tin? Điều gì làm ngài lo âu?
ĐHY Phạm Minh Mẫn: Điều làm cho tôi vững tin vào tương lai của
cộng đồng công giáo tại Việt Nam, là niềm tin Kitô giáo, niềm tin vào Lời
Cứu Độ, là Đường dẫn đến Chân Lý tròn đầy, Tình Thương vô biên và Sự Sống
dồi dào. Lời được ghi lại trong Sách Thánh, Lời đâm rễ vào trong đời sống
Giáo Hội, Lời như hạt giống được gieo vào nền văn hoá của các dân tộc.
Lịch sử loài người xác minh chỉ có Lời của Chúa Tạo Thành và Cứu Độ tồn
tại qua những đổi thay và thăng trầm trong lịch sử, còn mọi sự khác trong
trời đất qua đi, cả các nền văn minh, các chế độ xã hội, những gì do trí
khôn hữu hạn của con người nghĩ ra, tạo ra.
Điều làm cho tôi lo âu là: niềm tin đó, đặc biệt ở nơi người trẻ, nếu
không có điều kiện thắp sáng bằng cách mở rộng và nâng cao kiến thức đức
tin, không được nuôi dưỡng bằng Lời ban sức sống mới, dần dần sẽ phai mờ
và suy yếu, méo mó và lệch lạc.
3. Có nhiều vụ tranh chấp đất đai giữa Giáo Hội và Nhà Nước. Tại sao
những vụ này mỗi ngày một tăng thêm?
ĐHY Phạm Minh Mẫn: Cơ chế pháp luật Việt Nam sau năm 1975 đã xoá
quyền tư hữu của người dân. Tôi không rõ những người làm điều đó có ý gì,
xây dựng một xã hội gọi là tiến bộ và công bằng hơn?... Nhưng thực tế cho
thấy điều đó mở đường cho nhiều lạm dụng, bất công và bất ổn ngày càng
lan rộng trong xã hội. Nguyên nhân? Có lẽ có nhiều. Tôi thấy có một
nguyên nhân chính, đó là đi ngược chiều với truyền thống văn hoá cùng
những giá trị đạo đức của dân tộc. Nền văn hoá cùng những giá trị đó từ
ngàn xưa được xây trên tình nghĩa đồng bào tôn trọng lẫn nhau, tương thân
tương trợ lẫn nhau, chứ không phải trên hệ thống quyền lực cùng bạo lực
loại trừ đồng bào đồng loại. Lịch sử cho thấy công cuộc phát triển một xã
hội tự do và dân chủ, bình đẳng và công bằng, văn minh và khoa học, mà
thiếu tình nghĩa đồng bào, thiếu tình huynh đệ đại đồng, luôn để lại nhiều
vấn đề nan giải, cản trở sự phát triển toàn diện của con người và đất nước.
4. Ngài có đối thoại với chính quyền về những vấn đế nóng bỏng đó
không? Nếu có, ngài nghĩ gì về cuộc đối thoại này?
ĐHY Phạm Minh Mẫn: Về vấn đề đất đai, trước tình hình bất công và
bất ổn kéo dài rộng khắp, từ trong hệ thống Nhà Nước, cũng như từ phía
các Giám mục Việt Nam, đều có đề nghị sửa đổi luật lệ. Cá nhân tôi cũng
có gợi ý xem lại luật lệ và đối chiếu với truyền thống văn hoá dân tộc,
với hệ thống thế giới toàn cầu hoá hôm nay. Hiện nay, chưa thấy kết quả
cụ thể. Lý do chính có lẽ là chưa có sự thống nhất trong hệ thống Nhà Nước.
Đức Hồng Y Glemp, giáo chủ Ba Lan, dựa vào lời khuyên của Thánh Phaolô và
kinh nghiệm bản thân, có lời nhắc nhở là hãy kiên nhẫn và cầu nguyện. Có
lẽ dựa vào lịch sử cứu độ, ông tin rằng việc đổi mới tâm trí con người và
liên kết mọi người nên một là công trình của Chúa Thánh Thần, và con người
cần cộng tác với tác nhân chính.
5. Ngài có thể nói gì về sự hỗ trợ mà ngài nhận được từ Vatican trong
những tranh chấp này?
ĐHY Phạm Minh Mẫn: Vatican nhắc nhở chúng tôi trung thành với
đường lối của Chúa và giáo huấn của Giáo Hội, tránh chạy theo lối mòn cũ,
đừng để phe hữu phái tả lôi cuốn đi sai lệch con đường cứu độ của Chúa.
6. Các thành viên Dòng Chúa Cứu Thế của giáo xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp ở
TP.HCM đã nói về vụ việc Bauxite trên Internet. Chánh văn phòng của Toà
Tổng Giám Mục Giáo phận Hà Nội đã nói về vụ việc Đồng Chiêm rằng “chúng
ta hãy cầu nguyện cho đất nước được thực sự công bằng, dân chủ và văn
minh.” Chả lẽ ngài không nghĩ rằng người Công Giáo đã trở thành thành
phần đối lập chính trị khi họ bình luận công khai như thế về những vấn đề
nhạy cảm và khi họ nói công khai về dân chủ trong một đất nước cộng sản?
ĐHY Phạm Minh Mẫn: Tôi nghĩ rằng mọi người trong trường hợp như
câu hỏi đã nêu, đều bị chính quyền coi là chống đối Nhà Nước, còn chính họ
thì coi mình là công dân có tự do và trách nhiệm vừa đấu tranh cho quyền
làm người, vừa góp phần xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
hơn...Có một thời, người công giáo đã được dạy làm công dân như vậy. Tấm
gương đấu tranh dưới hình thức cường lực và bạo lực của chính quyền hiện
nay cũng là bài học cho gia đình và các tổ chức xã hội noi theo.
Ngày nay, giáo huấn của Giáo Hội, đặc biệt qua Đức Bênêđitô XVI, dạy
người công giáo trước tiên hãy trở nên người công giáo tốt. Khi là công
giáo tốt thì tất nhiên là công dân tốt trong thế giới hôm nay. Như thế,
người công giáo cần quên đi bài học cũ, và học cùng hành bài học mới này.
Giới hữu trách đạo và đời, với thiện chí hợp tác xây dựng và phát triển
đất nước, đều có trách nhiệm liên đới tạo điều kiện cho mọi công dân học
và hành bài học mới này. Một điều kiện tối cần là liên kết gia đình, nhà
trường cùng các tổ chức trong xã hội chung sức giáo dục con người trong
xã hội hôm nay sống tốt đạo làm người, con người sẽ là công dân tốt trong
xã hội ngày mai. Một điều kiện tối cần khác là hệ thống giáo dục trong
đất nước không phải chỉ lo truyền đạt kiến thức khoa học kỹ thuật, song
trước tiên là truyền đạt vừa kiến thức vừa kỹ năng sống đạo làm người cho
thế hệ hôm nay và ngày mai. Và điều kiện tiên quyết là giới hữu trách cần
xác định rõ nội dung cùng định hướng của môn học sống đạo làm người, và
cần được mọi người thống nhất. Chu toàn nhiệm vụ giáo dục này, đất nước
này sẽ xây thêm nhiều nhà trường đồng thời giảm đi con số nhà tù hay trại
cải tạo.
Tôi cầu mong người tin theo Chúa, trong mọi hoàn cảnh, kiên vững bước
theo Chúa là Đường dẫn đến sự sống dồi dào, theo giáo huấn của Giáo Hội
là ánh sáng của chân lý và tình thương. Chân lý và tình thương cứu độ của
Chúa, khi được con người đón nhận, sẽ trở thành định hướng và động lực
cho sự phát triển toàn diện con người và đất nước. Toàn diện có nghĩa là
về mọi phương diện, văn hoá và xã hội, kinh tế và chính trị, thể xác và
tinh thần, tâm trí và lòng đạo...
Tôi cầu mong cho mọi người công giáo, trong cầu nguyện cũng như trong
hành động, luôn tìm và thi hành ý Chúa. Giáo huấn của Giáo Hội diễn tả ý
Chúa mong muốn là mọi người, cả những nạn nhân của bạo lực, thành viên
của phe hữu phái tả, bước đi trong ánh sáng chân lý và tình thương, không
phải để trở nên tiến bộ hay hợp thời, nhưng để được phát triển toàn diện,
để nhân phẩm được toả sáng và được nhìn nhận cùng tôn trọng, để trở nên
chứng nhân Tin Mừng cứu độ của Chúa trong thế giới hôm nay.
7. Đức Ông Barnabê Nguyễn Văn Phương đã nói rằng “những người làm việc
với ĐTC cố gắng theo dõi báo chí và lấy tin tức từ Internet để biết được
tình hình ở Việt Nam. Nhưng về thông tin, sự vắng bóng đại diện Vatican ở
Việt Nam quả là một ‘lỗ hổng’.” Ngài có đồng ý như thế không? Cụ thể là,
sự tái lập bang giao giữa Vatican và Việt Nam có thể mang lại những gì
cho cộng đồng Công giáo Việt Nam?
ĐHY Phạm Minh Mẫn: Chức năng truyền thông xã hội là giúp mọi người
tiếp cận với sự thật tròn đầy, sự thật phản ảnh thực tại cách trung thực.
Thực tế cho thấy phương tiện truyền thông thường truyền cho xã hội một
nửa sự thật, sự thật một chiều, hoặc sự thật bị cắt xén, bị bóp méo, sao
cho có lợi cho người thông tin, cho việc tuyên truyền. Do đó việc đối
thoại cùng hợp tác trên cơ sở sự thật và công ích, đòi hỏi các đối tác
phải thường xuyên có mặt tại chỗ để lắng nghe từ nhiều phía, để theo dõi
diễn biến ở nhiều mặt, để hiểu được lối nói và cách làm tại chỗ có ý
nghĩa gì đối với sự thật và công ích. Như thế, sự hiện diện của đại diện
Vatican tại Việt Nam sẽ giúp cho Vatican thi hành cách có hiệu quả hơn
nhiệm vụ đồng hành với cộng đồng công giáo tại Việt Nam trên con đường
đối thoại và hợp tác phát triển toàn diện con người cùng đất nước Việt
Nam.
8. Ngài có muốn ĐTC Bênêđictô XVI viếng thăm Việt Nam không? Một cuộc
viếng thăm như thế có thể mang lại những đổi thay nào cho Giáo Hội Công
Giáo và cho người Công Giáo Việt Nam?
ĐHY Phạm Minh Mẫn: Sau khi Đức Giáo Hoàng viếng thăm Trung Đông,
nhiều người mong Ngài đến viếng thăm Việt Nam, để đem lại hoà khí cho
vùng đất này, để thắp sáng lên niềm hy vọng cho nhiều người.
Ngày 24.1.2010
Hồng Y Tổng Giám mục
ĐHY Gioan B. Phạm Minh Mẫn
Trích:
VietCatholic News 25.1
Mục Thời sự Tạp chí Dân
chủ & Phát triển điện tử:
www.dcpt.org
hay www.dcvapt.net
|
Trở về Mục Lục