|
DC&PT - Thời
Sự 2010
Châu Âu phải cứu Ailen để bảo vệ đồng euro
Wikimedia Commons
Trọng Nghĩa
Trưa ngày 30/11/2010, đồng Euro đã rơi xuống dưới mức
1 euro = 1,29 đô la, hệ quả trông thấy của cơn sốt tài chánh Ailen. Giới
phân tích lo ngại khủng hoảng tại quốc gia từng được mệnh danh là con hổ
của Liên Hiệp Châu Âu sẽ lan qua các nước khác như Bồ Đào Nha và Tây Ban
Nha.
Trước đe dọa này, Châu Âu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã phải
cấp tốc lao vào cứu nguy. Trả lời phỏng vấn RFI, tiến sĩ Âu Dương Thệ tại
Dormund (Đức), phân tích mục tiêu kế hoạch trợ giúp Ailen là bảo vệ
đồng tiền chung châu Âu:
RFI: Yếu tố đáng ngại nhất của cuộc khủng
hoảng Ailen là gì mà khiến cho nguời ta lo ngại tác động dây chuyền ở
châu Âu.
Ts Âu Dương Thệ:
Chúng ta cần phải để ý môt số lãnh vực quan trọng liên hệ mật thiết với
nhau : Thứ nhất, đồng Euro hiện là đồng tiền chung của 16 nước ở Âu châu
trong tổng số 27 nước thành viên của Liên hiệp Âu châu. Tục ngữ ta có
câu, đồng tiền đi liền khúc ruột, cho nên giữa các nước dùng đồng Euro có
một sự liên hệ ràng buộc rất chặt chẽ trong nhiều lãnh vực, nhất là trong
kinh tế, tài chánh, thương mại.
Thứ hai, hầu hết các ngân hàng lớn của châu Âu và Mỹ
đã có những đầu tư lớn nhiều tỉ euro ở Ailen khi nước này đạt mức tăng trưởng
kinh tế được coi là kỳ xuất trước đây vài năm. Nay Ailen đang bị khủng hoảng
tài chánh, trong đó các ngân hàng ở Ailen rơi vào tình trạng trầm trọng
nhất. Tình hình như thế sẽ gây bất ổn lớn tới các thị trường tài chánh và
nhất là thị trường chứng khoán ở Âu châu và trên thế giới.
Thứ tư tuần trước, trong cuộc thảo luận về ngân sách tại
Quốc hội Đức, bà thủ tướng A. Merkel đã nhìn nhận vị thế của đồng Euro
đang “rất nghiêm trọng”. Các bộ
trưởng tài chánh các nước trong khu vực đồng Euro hiểu rõ tâm lí hoang
mang có thể gây ra những ảnh hưởng rất bất lợi cho giá trị của đồng Euro
trên thế giới, cho nên - theo như lời bộ trưởng Tài chánh Đức, TS W.
Schäuble cho biết - đó là lí do tại sao các bộ trưởng Tài chánh của khu vực
euro đã phải tổ chức cuộc họp đặc biệt vào Chủ nhật 28.11 để giải quyết dứt
khoát cuộc khủng hoảng tài chánh của Ailen và họ hi vọng là thị trường chứng
khoán sẽ không bị xáo trộn lớn và nhất là đồng euro sẽ không bị chao đảo
như tuần trước.
RFI: Khả năng khủng hoảng lây lan qua
Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý và có thể cả Pháp như một số người nêu lên, khả
năng này có hiện thực hay không ? Tại sao lần này lại bi quan như vậy?
Ts Âu Dương Thệ:
Đây là một câu hỏi rất quan trọng, nhưng cũng rất khó. Nó đang là vấn đề
nhức đầu cho ngay cả các nguyên thủ các nước và các cơ quan đầu não trong
châu Âu và cũng là đề tài tranh cãi gay gắt trong các giới chuyên viên
tài chính- kinh tế ở châu Âu và trên thế giới. Chúng ta biết, đồng euro được
thành hình ở trong trường hợp rất đặc biệt, có thể nói là đặc biệt nhất
trong các thế kỉ gần đây.
Từ trước tới nay thông thường mỗi nước có một đồng tiền
riêng, trước các biến động tài chánh-kinh tế lớn thì chính quyền nước này
có thể mau chóng đưa ra các biện pháp thích hợp để giải quyết khủng hoảng
và ổn định giá trị đồng tiền của nước mình. Nhưng đồng euro lại ở trường
hợp rất đặc biệt, ra đời từ gần chục năm và nay đã có 16 nước tham gia.
Nhưng giữa các nước này vẫn có các chính quyền riêng, có chính sách độc lập
về kinh tế-tài chánh-ngân sách. Đây là khó khăn căn bản và lớn nhất cho đồng
euro.
Chính vì thế một số nước như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha
do các chính sách chi-thu không hợp lí trong nhiều năm qua nên đang gặp
khó khăn lớn về thâm hụt ngân sách vượt xa các mức mà hiệp định về thiết
lập đồng euro cho phép (3% so với tổng sản lượng quốc gia). Nghĩa là có
thể rơi vào tình trạng của Hy lạp trước đây và Ailen hiện nay. Nếu xẩy ra
trường hợp Bồ Đào Nha và nhất là Tây Ban Nha rơi vào những hoảng tài
chính-tiền tệ thì nó sẽ gây ảnh hưởng nhanh và mạnh hơn rất bất lợi cho đồng
euro và cả Liên hiệp châu Âu. Vì Tây Ban Nha là một nền kinh tế khá lớn
và đông dân trong Liên hiệp.
Vì thế hiện nay cả Ủy ban
châu Âu lẫn chính phủ các nước trong khu vực euro tìm cách trấn an và đưa
ra các biện pháp để khôi phục lòng tin trong dư luận đối với đồng euro.
Tóm lại, trả lời câu hỏi trên nó tùy thuộc vào hai giới có thành công hay
không trong thời gian tới: Trước hết chính phủ và nhân dân các nước đang
gặp khó khăn trực tiếp trong tài chính-kinh tế có dám thực hiện các chính
sách thắt lưng buộc bụng và tăng gia sản xuất hay không. Mặt khác, các nước
trong khu vực đồng euro, đặc biệt là các nền kinh tế lớn là Đức và Pháp,
có vững vàng và bình tĩnh đưa ra các biện pháp thích hợp giúp đỡ các nước
này vượt qua các khó khăn hay không.
RFI: Lần này thì Đức có vẻ sẵn sàng hỗ trợ Ailen, không như đối với
Hy Lạp trước đây. Nguyên nhân vì sao?
Ts Âu Dương Thệ:
Câu trả không đơn giản. Dư luận trong các giới có thẩm quyền ở Đức đưa ra
các lí do: Trong vụ Hy Lạp khủng hoảng kinh tế -tài chính vào đầu năm, bà
thủ tướng Merkel đã tỏ ra rất chần chừ nên đã bị nhiều nước trong khu vực
đồng euro phê bình. Khi đó có những tin cho biết, bà Merkel tránh quyết định
nhanh là vì lúc đó đang sắp sửa có cuộc bầu cử quan trọng ở một tiểu bang
lớn nhất của Đức.
Có thể lần này bà Merkel đã rút kinh nghiệm đó nên đã
chọn giải pháp nhanh trong việc giúp Ailen. Nhưng cũng có dư luận cho rằng,
một số ngân hàng lớn của Đức đang lún sâu ở Ailen do các khoản đầu tư lớn
vào nước này, chính vì thế Berlin lần này phải ra tay sớm để tránh bất lợi
trực tiếp ngay cho kinh tế tài chính của Đức. Có nguồn tin khác cho rằng,
bà Merkel lo ngại nếu để cuộc khủng hoảng tài chánh ở Ailen kéo dài thì
có thể gây ra mất uy tín cho bà ở Âu châu và nhất là ngay tại Đức.
Hiện nay trong nhiệm kì thứ hai làm thủ tướng, vị thế
chính trị của bà Merkel không được sáng sủa. Đầu năm tới sẽ có những cuộc
bầu cử quốc hội ở một số tiểu bang ở Đức. Kết quả các cuộc bầu cử này có
thể ảnh hưởng tới tương lai chính trị của bà Merkel và đảng Dân chủ Thiên
chúa giáo của bà. Chúng ta nên nhớ, hệ thống tổ chức chính trị ở Đức là một
liên bang với 16 tiểu bang.
Quyền hạn của thủ tướng Merkel không lớn và mạnh như tổng
thống Sarkozy ở Pháp. Vì thế, theo một số giới quan sát ở Đức, đây cũng
là lí do khiến bà Merkel ra tay nhanh trong việc giúp Ailen, với hi vọng
cuộc khủng hoảng này sẽ mau trôi qua và không gây ảnh hưởng xấu cho đảng
của bà trong các cuộc bầu cử ở một số tiểu bang ở Đức trong các tháng tới.
RFI: Tương lai đồng euro sẽ ra sao?
Ts Âu Dương Thệ:
Đây là vấn đề đang tranh cãi lớn trong các chính quyền và nhiều giới
chuyên môn ở châu Âu, đặc biệt trong 16 nước thuộc khu vực đồng euro.
Ngay ở Đức những người bi quan về tương lai đồng euro đã đưa ra giải pháp
A tới B, từ thu hẹp khu vực đồng euro vào một số nước có kinh tế ổn định
và có chính sách tài chính-ngân sách nghiêm minh, tới cả giải pháp việc Đức
rút ra khỏi khu vực euro và tái lập đồng Đức mã cho riêng mình.
Giải pháp bi quan này hiện nay không được chia sẻ của
đa số. Những người lạc quan tin rằng, cuộc khủng hoảng tài chính-kinh tế
trên thế giới chỉ là giai đoạn và nay một số nước của Liên hiệp châu Âu
đã sớm vượt qua được, trong đó có Đức đang trở lại làm đầu tầu kinh tế của
Liên hiệp châu Âu. Hiện nay tiến trình toàn cầu hóa đang tiến mạnh hơn
trong nhiều lãnh vực, đặc biệt cả trong kinh tế-tài chính-thương mại. Cho
nên cũng đang thành hình các liên minh trong các khu vực địa lí: như Liên
Hiệp Châu Âu, ASEAN, APEC…, trong đó Liên Hiệp Châu Âu được coi là biểu tượng
gương mẫu nhất cả trong chính trị, kinh tế lẫn ngoại giao.
Vì thế sự hình thành của đồng euro và việc mở rộng khu
vực đồng euro là một việc làm hợp lí và rất cần thiết. Liên Hiệp Châu Âu
không chỉ cần có một đồng tiền thống nhất mà còn cần có một số cơ cấu tổ
chức chung vững chắc và có hiệu năng mới bảo đảm được vị trí quan trọng
trên thế giới trong kỉ nguyên toàn cầu hóa. Nếu
Liên Hiệp Châu Âu trở lại bản vị từng nước riêng rẽ
thì sẽ đánh mất nhiều cơ hội và vai trò quan trọng hiện nay đang đóng.
Chính việc này Chủ tịch Liên Hiệp Châu Âu, ông Van Rompuy vừa lên tiếng cảnh
cáo vài ngày trước đây: “Nếu đồng
euro tan rã thì tương lai của Liên Hiệp Châu Âu cũng sẽ bị đe dọa!”
Trích: RFI 30.11
Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát
triển điện tử:
www.dcpt.org
hay www.dcvapt.net
|
Trở về Mục Lục