|
DC&PT - Thời
Sự 2010
Vinashin: Những chiêu ném tiền qua
cửa sổ
>> Rất
nhiều bài học từ Vinashin
>> Cuộc
chuyện với Chủ tịch Vinashin trước ngày bị bắt
TP - Nói đến những
cách làm lạ lùng của Vinashin trong công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ
bản, người ta không khỏi giật mình khi biết rằng tại một tập đoàn kinh tế
lớn như Vinashin lại có thể xảy ra những chuyện hài hước: “Thi công
trước khi dự toán, thiết kế được duyệt”. Hay dư luận lâu nay vẫn nói nôm
na là cách làm “tiền trảm hậu tấu”!
Thi công trước, dự án
duyệt sau
Câu chuyện thứ nhất xảy ra
tại Tổng Cty CNTT Nam Triệu. Chủ tịch Tập đoàn Vinashin đã cho phép tổ
chức thi công, đã nghiệm thu khối lượng hoàn thành các hạng mục thuộc
công trình xây dựng Đà tàu 50.000 tấn số 1 với giá trị gói thầu trên 12
tỷ đồng từ năm 2006 nhưng đến năm 2008 gói thầu này vẫn chưa có thiết kế,
dự toán được duyệt.
Tương tự, vào tháng 4-2007
Công ty CNTT Nha Trang khi thực hiện hạng mục san lấp mặt bằng thuộc dự
án nâng cao năng lực sản xuất Nhà máy đóng tàu Cam Ranh đã ký hợp đồng
thi công với giá tạm tính trên 43 tỷ đồng. Cty cũng đã tạm ứng cho đơn vị
thị công trên 25 tỷ đồng (trên 50% giá trị hợp đồng). Và thật lạ lùng là
3 tháng sau (tháng 7-2007), tập đoàn Vinashin mới phê duyệt dự án đầu tư
và tháng 12-2007 mới duyệt kế hoạch đấu thầu. Đến giữa năm 2008, Tập đoàn
vẫn chưa phê duyệt dự toán, thiết kế, chưa có quyết định của Tập đoàn về cho
phép thi công dự án.
Cũng tại Cty CNTT Nha
Trang, tháng 5-2006 Cty ký hợp đồng thi công hạng mục xây dựng đà tàu
30.000 tấn với giá tạm tính 19 tỷ đồng. Tháng 1-2007 hạng mục được nghiệm
thu khối lượng hoàn thành với giá trị 12 tỷ đồng. Thế nhưng, cũng tháng
1-2007, Tập đoàn Vinashin mới phê duyệt dự toán, thiết kế và tháng 2-2007
phê duyệt kế hoạch đấu thầu.
Theo kế hoạch được duyệt,
dù gói thầu đã thi công xong nhưng công ty vẫn tiến hành đấu thầu rộng
rãi vào tháng 4-2007. Tất nhiên là đơn vị đã thi công hạng mục này cũng
“may mắn” trúng thầu. Chỉ có điều trong hợp đồng ký với đơn vị thi công,
các nội dung đã không đúng với kết quả đấu thầu.
Đáng lưu ý là tại Cty cổ
phần CNTT Hoàng Anh có đến 5 gói thầu với tổng trị giá lên đến gần 80 tỷ
đồng cũng được tiến hành theo kiểu “tiền trảm hậu tấu”.
Bát nháo giá thầu,
bán thầu kiếm lợi
Không chỉ liều lĩnh trong
việc chỉ định các gói thầu xây lắp, mua sắm thiết bị, việc chỉ định thầu,
phê duyệt giá thầu và tổ chức đấu thầu nhiều trường hợp được kết luận là
chưa đủ căn cứ, chưa đúng quy định.
Tại Cty CNTT Nha Trang từ
năm 2005-2007 được Tập đoàn chỉ định thực hiện 15 gói thầu với giá dự
toán 152 tỷ đồng. Theo hồ sơ năng lực thì Cty có 54 ô tô (12 và 15 tấn),
17 máy đào, 10 máy ủi, 5 xe tưới nước, 4 xe lu 16 tấn, 4 máy đầm 9 tấn, 5
máy trộn bê tông và nhiều máy móc thiết bị khác. Tuy nhiên thực tế thì
năng lực của Cty này chỉ có: 2 ô tô 15 tấn, 3 xe lu, 1 xe con bán tải và
2 xe tải nhỏ. Đặc biệt dự toán của 15 gói thầu được lập tăng không đúng
19,9 tỷ đồng.
Đáng lưu ý tại Cty CNTT Cái
Lân có đến 5 gói thầu “có vấn đề”. Trước hết là dự án Khu kinh tế Hải Hà.
Tập đoàn Vinashin giao cho Cty TNHH 1 TV CNTT Cái Lân thực hiện. Công ty
này sau đó giao cho Cty TNHH 1TV Cảng Hòn Gai Vinashin thực hiện với giá
tạm tính 449 tỷ đồng. Sau đó 3 ngày, Cty Cảng Hòn Gai ký hợp đồng với 4
nhà thầu xây dựng tại Quảng Ninh, giao 4 nhà thầu thi công với giá tạm
tính 29.700 đồng/m3, chênh lệch 6.300 đồng/m3 với giá trị 78 tỷ đồng.
Cũng tại Cty này đã có điều
kỳ lạ, trong quá trình xét thầu xây dựng nhà máy nhiệt điện Diezel cụm
CNTT Cái Lân, Ban Quản lý dự án đã trình lên Tập đoàn Vinashin xin điều
chỉnh tăng giá gói thầu từ 32,76 triệu đô la lên 36,06 triệu USD, đồng thời
lại thương thảo với nhà thầu giảm từ 40 triệu USD xuống 36 triệu USD để
nhà thầu Jacobsen trúng gói thầu này.
Tại Cty CNTT Dung Quất,
đoàn thanh tra đã chỉ ra nhiều dấu hiệu bất thường. Chủ tịch Tập đoàn đã
phê duyệt kế hoạch đấu thầu và chỉ định thầu dựa trên giá trị xây lắp
trong tổng mức đầu tư được duyệt (giá khái toán). Do xác định giá gói
thầu theo giá khái toán nên dẫn đến tình trạng kết quả đấu thầu không
không chính xác.
Cụ thể, tại gói thầu số 7
“Dây chuyền phun sơn tổng đoạn” giá gói thầu tạm tính được duyệt ngày
26-9-2006 là 10 tỷ đồng ( không có dự toán), đến ngày 15-11-2006 điều
chỉnh lên 25 tỷ đồng và giá trúng thầu lên đến 21 tỷ đồng.
Qua cách làm như vậy, câu
hỏi đặt ra là không biết trình độ lập dự toán, phê duyệt dự toán của Tập
đoàn Vinashin “yếu kém” hay đây là sự bắt tay ngầm nào đó. Hơn thế, với
những gói thầu chỉ định lên đến hàng ngàn tỷ đồng thì sao?
Dự án chậm, đội giá
cả trăm tỷ đồng
Dự án đóng tàu chở dầu
13.500 tấn của Cty Vận tải Viễn Dương thuê Tổng Cty CNTT Bạch Đằng đóng
đã bị chậm trên 400 ngày. Hậu quả là dự án đội thêm trên 25 tỷ đồng tiền
lãi vay.
Đứng đầu danh sách đơn vị
bị thiệt hại do dự án chậm là Cty TNHH 1TV CNTT Cái Lân với số tiền lên
đến trên 90 tỷ đồng. Số là khi thực hiện dự án nhà máy cán nóng tấm
500.000 tấn/năm, Cty đã nhập gói thiết bị dây chuyền chính của nhà máy
với tổng giá trị trên 705 tỷ đồng. Thiết bị đã bắt đầu về từ tháng 4-2005
đến tháng 8-2006 thế nhưng đến tháng 3-2008 chúng vẫn bị “đắp chiếu” vì chưa
thể lắp đặt được. Sự chậm trễ này đã làm tăng chi phí lưu kho lên 8,1 tỷ đồng
và ngốn thêm 82 tỷ đồng chi phí lãi vay so với dự toán.
Tại Cty TNHH 1TV CNTT Dung
Quất xảy ra tình trạng khá khôi hài. Việc mở rộng hạng mục Ụ khô số 2
thêm 140m đã trùng với vị trí đất tập kết của Ụ khô số 1. Điều này đã làm
tăng chi phí đào và vận chuyển đất lên 9 tỷ đồng .
Hay như, cũng tại Cty này
việc đổi nhà thầu giữa chừng gói thầu đào đất Ụ khô số 1 cũng làm đội
thêm chi phí 6 tỷ đồng. Nghiêm trọng hơn, dự toán tính toán thiếu khối
lượng đào đất khi thi công ụ số 1 để san lấp mặt bằng và không tính luân
chuyển các công việc như cọc cừ, ván khuôn đã làm tăng chi phí đầu tư lên
đến 297 tỷ đồng.
Phùng Sưởng
Trích: Tiền phong
7.8
Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát
triển điện tử:
www.dcpt.org
hay www.dcvapt.net
|